- Waarom het gebeurt
- de vaargeul door het wad slibt dicht en wordt smaller
- Wat er is aangepast
- sinds 2023 vijf kwartier tussen de afvaarten, in plaats van een uur
- Bij laag water
- de boten mogen elkaar niet passeren; afvaarten schuiven of vervallen
- Aangekondigd
- een aangepaste dienstregeling komt vaak pas een dag van tevoren
- Op de reisdag
- afvaartenoverzicht, meldingen, webcams en de positie van de schepen
- Hoe het uitpakt
- het aantal vertraagde afvaarten is sinds de ingreep sterk gedaald
- Structureel
- het Rijk onderzoekt hoe het eiland op lange termijn bereikbaar blijft
Waarom de veerboot naar Ameland vertraging oploopt
Het wad tussen Holwert en Ameland wordt hoger, en de geul erdoorheen dus smaller en ondieper. Rijkswaterstaat baggert er dagelijks om de vaarweg open te houden, en het zand dat eruit komt mag vanwege de beschermde status van de Waddenzee het gebied niet verlaten. Het wordt elders in de Waddenzee gestort en belandt van daaruit weer in de geul. Wagenborg noemde dat in 2023 zand rondpompen, en vroeg Den Haag om een andere oplossing.
Te weinig water betekent niet meteen dat er niets vaart, maar wel dat er niet gepasseerd kan worden. Twee veerboten die elkaar in een smalle geul tegenkomen hebben ruimte nodig, en die is er bij laag water niet. Dan geldt eenrichtingsverkeer: de ene boot wacht tot de andere eruit is. Wagenborg ging er bij de invoering, in juli 2023, voorlopig van uit dat passeren kan vanaf een waterstand van één meter onder NAP.
Daarom vaart de veerdienst sinds die zomer een vijfkwartierdienst. Er zit vijf kwartier tussen twee afvaarten in plaats van een uur, zodat er tijd in de dienstregeling zit om op elkaar te wachten en veilig te passeren. De overtocht zelf duurt nog steeds ongeveer 50 minuten. Het kost wel afvaarten: het aantal ging met 4,82% omlaag. Wagenborg heeft die dienstregeling voor 2026 gehandhaafd.
Bij voorspeld laag water gaat het schema van tevoren op de schop. Dan vervallen er afvaarten of schuiven ze een halfuur op, en dat wordt kort van tevoren bekendgemaakt: voor de aanpassing van woensdag 21 tot en met vrijdag 23 januari 2026 kwam het bericht op dinsdag 20 januari. Ook de sneldienst schoof mee. Een opgeslagen schema van vorige week klopt op zo'n dag dus niet meer.
De uitleg over de vaargeul komt van Rijkswaterstaat (7 mei 2026) en uit de berichtgeving van NOS en Omrop Fryslân. De waterstandgrens en de invoering van de vijfkwartierdienst staan in het persbericht van Wagenborg Passagiersdiensten van 26 juli 2023. Dat er 4,82% afvaarten bij inschoten en dat de dienstregeling in 2026 gehandhaafd blijft, staat in het vervoerplan 2026 van Wagenborg. Het voorbeeld van januari 2026 komt van Persbureau Ameland, 20 januari 2026.
Hoeveel afvaarten er echt te laat zijn
Wagenborg telt zelf hoeveel afvaarten meer dan 10 minuten te laat vertrekken, en publiceert dat per jaar. Op Holwert naar Ameland en terug waren dat er 2.105 in 2022, oftewel 30,2% van alle afvaarten. In 2023, het jaar waarin de aangepaste dienstregeling halverwege inging, 1.289 (20,9%). In 2024, het eerste volledige jaar met de vijfkwartierdienst, 176 (3%).
Wat dat voor jouw reisdag betekent. Eén op de drie afvaarten te laat, zoals in 2022, merk je als reiziger; 3 op de 100 merk je niet. De kans dat je vertraging oploopt is dus flink kleiner geworden, maar hij is niet nul, en hij is het grootst rond de laagwaterstanden. Wat wel iedere dag geldt, is dat er minder afvaarten zijn dan voor 2023.
De boot is niet de enige flessenhals. Heb je een voertuig bij je, dan is het aantal autoplaatsen de beperking: dat aantal is klein en in het seizoen zijn de populaire afvaarten het eerst weg. Wat een reservering, de sneldienst en het parkeren in Holwert kosten, staat op onze pagina over de boot naar Ameland.
De aantallen en percentages komen uit het vervoerplan 2026 van Wagenborg Passagiersdiensten, tabel met de vergelijking van 2022 tot en met 2024. Voor 2025 stonden er bij het schrijven nog geen cijfers in.
Zo weet je op de reisdag of jouw boot vaart
Wagenborg zet vier dingen online die elkaar aanvullen. Doe ze in deze volgorde; samen kosten ze een minuut en vervangen ze het bellen.
- Open het afvaartenoverzichtOp wpd.nl kies je de richting, de dag (vandaag, morgen of een andere datum) en het type: veerdienst of sneldienst. In de legenda staat wat een extra afvaart is en waar niet meer gereserveerd kan worden.begin hier
- Lees de actuele meldingenEen aangepaste dienstregeling, een geschrapte afvaart of werk aan de veerdam staat op de meldingenpagina. Dat is de plek waar een wijziging als eerste verschijnt, en vaak pas de dag ervoor.
- Kijk op de webcam bij de terminalDe webcams laten zien hoe vol het bij de terminal is. Met een voertuig is dat nuttiger dan welke verwachting ook: je ziet of het parkeerdek gaat lukken.
- Zoek de boot op de kaartWagenborg toont de positie van zijn schepen. Staat jouw boot nog aan de overkant terwijl hij bij jou zou moeten vertrekken, dan weet je genoeg.de snelste controle
- Vervalt jouw afvaart, regel het dan bij de bronWagenborg verwijst daarvoor naar de klantenservice en naar de eigen pagina over wijzigen of annuleren. Doe dat meteen: de volgende boot is drukker dan gewoonlijk, en met een voertuig is de ruimte daar ook beperkt.
De vier ingangen zijn nagelopen op wpd.nl op 23 september 2026. Wat er bij een vervallen afvaart precies geldt, hangt af van je ticket en van het moment.
Wat er aan de vaargeul gedaan wordt
Dagelijks baggeren houdt het vol, maar niet eeuwig. Het Rijk startte eind 2024 een verkenning naar een betrouwbare en duurzame oplossing voor de bereikbaarheid van Ameland op lange termijn. Het kabinet heeft er € 250 miljoen voor opzijgezet.
Er ligt nog geen keuze. Onderzocht zijn onder meer andere soorten vaartuigen, andere aanmeerlocaties en zelfs luchtverbindingen en hovercrafts. De notitie waarin staat wat er allemaal onderzocht wordt, lag van 7 mei tot 17 juni 2026 ter inzage; Rijkswaterstaat schreef er expliciet bij dat er nog geen besluit over een voorkeursoplossing is genomen. Bij het vrijmaken van het geld, in november 2024, was het streven om in het najaar van 2026 te beslissen.
Voor je eigen reis verandert er voorlopig niets. De vijfkwartierdienst blijft, de aanpassingen bij laag water blijven, en Ameland blijft het hele jaar bereikbaar. Wat er verandert is hoe vaak het misgaat, en dat is de afgelopen jaren de goede kant op gegaan.
Rijkswaterstaat, 7 mei 2026, over de terinzagelegging en de onderzochte richtingen; het bedrag en het streefmoment komen uit de berichtgeving over het kabinetsbesluit van 14 november 2024.
Mijn afvaart is geschrapt. Kan ik op de volgende boot mee?
Meestal wel, maar reken er niet blind op. Die volgende boot is drukker dan gewoonlijk, en voor voertuigen is het aantal plaatsen beperkt. Kijk in het afvaartenoverzicht welke afvaart er nog is en regel het via de klantenservice of de pagina over wijzigen en annuleren van Wagenborg.
Is Ameland onbereikbaar als de boot niet vaart?
Nee. Er vervalt een afvaart of er schuift er een op; het eiland blijft het hele jaar bereikbaar. Bij voorspeld laag water past Wagenborg het schema voor een paar dagen aan, en daarna geldt de gewone dienstregeling weer.
Heeft de sneldienst ook last van de vaargeul?
Ja. Bij de aanpassing van januari 2026 schoof ook de sneldienst op. De sneldienst is kleiner en sneller, maar hij vaart door hetzelfde water, dus bij laag water gelden dezelfde beperkingen.
Wanneer hoor ik het als de dienstregeling wordt aangepast?
Vaak pas de dag ervoor. De aanpassing voor 21 tot en met 23 januari 2026 werd op 20 januari bekendgemaakt. Kijk daarom op de reisdag zelf nog even, en vertrouw niet op een schema dat je eerder had opgeslagen.
Geldt dit ook voor de boot naar Schiermonnikoog?
Niet op dezelfde manier. De vaargeul die dichtslibt en de vijfkwartierdienst gaan over Holwert naar Ameland. Ook de oostelijke Waddenzee als geheel verzandt, dus getij en weer tellen daar ook mee, maar de aangepaste dienstregeling is een Amelandse maatregel.
Kan ik zien waar de boot nu is?
Ja. Wagenborg toont de actuele positie van zijn schepen op een kaart, en bij de terminals hangen webcams. Samen zeggen die twee vaak meer dan een verwachte vertrektijd: je ziet of de boot onderweg is en hoe vol het bij de kade staat.